Kamuda Çalışan Doktor İşyeri Hekimliği Yapabilir mi?

İşyeri hekimliği yapabilmek için yalnızca tıp fakültesi mezunu olmak yeterli değildir. İşyeri hekimi olarak görevlendirilecek kişinin geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip olması gerekir. İlgili yönetmelikte, işverence işyeri hekimi olarak görevlendirilecek kişilerin geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip olması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Bu belge, işyeri hekimliği eğitim programını tamamlayan ve sonrasında Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan sınavda başarılı olan hekimlere verilir. Yönetmelikte işyeri hekimliği belgesinin hangi kişilere verileceği de ayrıca düzenlenmiştir.

Bu noktada kamu hekimleri için en pratik yol şudur:

Önce UDEM AKADEMİ gibi yetkili bir eğitim kurumundan işyeri hekimliği eğitimini tamamlamak. İSG sınavına girmek ve sınavı geçtikten sonra işyeri hekimliği belgesini almak.

Belge alındıktan sonra mevzuata uygun şekilde görev yapılabilecek işyerleriyle sözleşme veya görevlendirme sürecini yürütmek.

UDEM Akademi’nin işyeri hekimliği eğitim programı da tam olarak bu aşamada devreye girer. Amaç yalnızca ders anlatmak değil; yoğun çalışan hekimlerin sınav sürecini daha planlı, daha pratik ve daha az zaman kaybıyla tamamlamasına yardımcı olmaktır. Bu yüzden tüm planlamalar hekimlerin yoğun temposuna göre yapılır. Örneğin TUS’a hazırlanan bir hekim için sadece kayıt yaptırması yeterlidir. Çünkü tüm planlama ve eğitimler TUS sonrası için ayarlanmıştır. TUS bittiğinde kursumuza kayıtlı hekimler eğitimlerine başlar ve kendileri için planlanmış sürece adapte olarak sınava girerler. Sınav başarısının ardında işyeri hekimliği sertifikalarını alabilirler. Bu süreci koçluk ve iletişim ile hekimlerimiz için en kolay hale getiriyoruz.

Kamuda Çalışan Doktorlar İşyeri Hekimliği Yapabilir mi?

Genel çerçevede evet, kamuda çalışan doktorlar belirli şartları sağladıklarında işyeri hekimliği yapabilir. Ancak burada kritik nokta şudur: Bu hak sınırsız bir serbest çalışma hakkı gibi düşünülmemelidir.

Kamuda görev yapan bir hekimin işyeri hekimliği yapabilmesi için temel olarak şu başlıklar önemlidir:

• Hekimin işyeri hekimliği yapmaya uygun belgeye sahip olması gerekir.
• Kurumundaki asli görevini aksatmaması gerekir.
• Çalışma saatleri dışında hareket etmesi gerekir.
• Kurum izni veya ilgili onay süreçlerini tamamlaması gerekir.
• Yöneticilik görevi gibi kısıtlayıcı bir pozisyonda olup olmadığı değerlendirilmelidir.

1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un ilgili hükmünde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimlerinin, kurumlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere işyeri hekimliği yapabileceği ifade edilmektedir. Bu nedenle kamuda çalışan hekimler için konu “tamamen serbesttir” şeklinde değil, “belirli şartlara bağlıdır” şeklinde okunmalıdır.

Aile Hekimleri İşyeri Hekimliği Yapabilir mi?

Aile hekimleri de bu konudaki en önemli hedef gruplardan biridir. Çünkü aile hekimleri, çoğu zaman belirli bir hasta nüfusuna hizmet verirken aynı zamanda mesleki gelirini artırabileceği esnek modelleri araştırır.

Mevzuat açısından aile hekimlerinin işyeri hekimliği yapması, belirli şartlar altında mümkündür. Burada da temel kriterler; çalışma saatleri dışında yapılması, kurum izni, aylık süre sınırı ve işyeri hekimliği yetkinliğidir.

Bu nedenle “Aile hekimi işyeri hekimi olabilir mi?” sorusunun kısa cevabı şudur:

Evet, olabilir. Ancak aile hekimi bu faaliyeti kendi asli görevini aksatmadan, gerekli izin süreçlerine uygun şekilde ve mevzuatta belirtilen süre sınırları içinde yapmalıdır.

Bu ayrım çok önemlidir. Çünkü işyeri hekimliği, aile hekimliğinin doğal uzantısı değildir. Ayrı bir görev alanıdır. Çalışanın sağlık gözetimi, işyeri risklerinin değerlendirilmesi, işe giriş ve periyodik muayene süreçleri, meslek hastalığı şüphesi ve iş sağlığı rehberliği gibi farklı sorumluluklar içerir.

İşyeri Hekimliği İçin Belge Gerekli mi?

İşyeri hekimliği yapabilmek için yalnızca tıp fakültesi mezunu olmak yeterli değildir. İşyeri hekimi olarak görevlendirilecek kişinin geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip olması gerekir. İlgili yönetmelikte, işverence işyeri hekimi olarak görevlendirilecek kişilerin geçerli işyeri hekimliği belgesine sahip olması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Bu belge, işyeri hekimliği eğitim programını tamamlayan ve sonrasında Bakanlıkça yapılan veya yaptırılan sınavda başarılı olan hekimlere verilir. Yönetmelikte işyeri hekimliği belgesinin hangi kişilere verileceği de ayrıca düzenlenmiştir.

Bu noktada kamu hekimleri için en pratik yol şudur:

Önce yetkili bir eğitim kurumundan işyeri hekimliği eğitimini tamamlamak.

Sonrasında ÖSYM tarafından yapılan İSG sınavına hazırlanmak.

Sınavı geçtikten sonra işyeri hekimliği belgesini almak.

Belge alındıktan sonra mevzuata uygun şekilde görev yapılabilecek işyerleriyle sözleşme veya görevlendirme sürecini yürütmek.

UDEM Akademi’nin işyeri hekimliği eğitim programı da tam olarak bu aşamada devreye girer. Amaç yalnızca ders anlatmak değil; yoğun çalışan hekimlerin sınav sürecini daha planlı, daha pratik ve daha az zaman kaybıyla tamamlamasına yardımcı olmaktır.

Aylık 30 Saat Sınırı Ne Anlama Geliyor?

Kamuda çalışan doktorlar için işyeri hekimliği konusunda en çok karıştırılan noktalardan biri aylık çalışma süresidir.

1219 sayılı Kanun’da yer alan hükme göre, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan ve yöneticilik görevi bulunmayan tabipler ile aile hekimleri, kurumlarındaki çalışma saatleri dışında ve kurumlarının izniyle aylık otuz saati geçmemek üzere işyeri hekimliği yapabilir.

Bu ifade, kamu hekimi açısından üç önemli sonuç doğurur:

• Birincisi, işyeri hekimliği asli kamu görevinin yerine geçmez. Kamu görevi devam eder.
• İkincisi, işyeri hekimliği mesai saatleri dışında planlanmalıdır.
• Üçüncüsü, aylık toplam süre otuz saati aşmamalıdır.

Bu nedenle bir kamu hekimi için işyeri hekimliği planı yapılırken şunlara dikkat edilmelidir:

Aylık kaç saat ayrılabilceği

Kurumdan izin alınması

Çalışma süresine uygun bir iş yeri seçimi 

Bu konulara uygun yapılan planlama ile işyeri hekimliği yapabilirsiniz.

İşyeri Hekimliğinde Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır?

İşyeri hekimliğinde çalışma süresi, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanır. İlgili yönetmeliğe göre işyeri hekimleri; az tehlikeli sınıfta çalışan başına ayda en az 5 dakika, tehlikeli sınıfta çalışan başına ayda en az 10 dakika, çok tehlikeli sınıfta ise çalışan başına ayda en az 15 dakika görev yapar.

Bu hesaplama kamu hekimleri için özellikle önemlidir. Çünkü aylık 30 saat sınırı dikkate alındığında, hekimin aynı anda kaç işyerine hizmet verebileceği veya hangi büyüklükteki firmalarla çalışabileceği buna göre belirlenir.

Basit bir örnek üzerinden düşünelim:

Az tehlikeli sınıfta 100 çalışanı olan bir işyeri için aylık süre 500 dakika, yani yaklaşık 8 saat 20 dakikadır.

Tehlikeli sınıfta 100 çalışanı olan bir işyeri için aylık süre 1000 dakika, yani yaklaşık 16 saat 40 dakikadır.

Çok tehlikeli sınıfta 100 çalışanı olan bir işyeri için aylık süre 1500 dakika, yani 25 saattir.

Bu örnek, kamu hekimleri için işyeri seçiminin ne kadar stratejik olduğunu gösterir. Çünkü aylık 30 saat sınırı varken, her işyeri aynı zaman yükünü oluşturmaz.

Kamu Hekimi İçin İşyeri Hekimliği Neden Cazip Bir Ek Gelir Modelidir?

Kamuda çalışan hekimler için işyeri hekimliği, klasik ek iş modellerinden farklıdır. Çünkü bu alan hekimin mesleki kimliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Ayrıca nöbet, acil servis temposu veya tam zamanlı özel hastane çalışması gibi yoğun bir zaman baskısı oluşturmaz.

İşyeri hekimliğinin kamu hekimleri için cazip olmasının temel nedenleri şunlardır:

• Mesleki bilgiye dayalıdır.
• Ek bir meslek öğrenmekten çok, hekimlik bilgisini iş sağlığı alanına taşımayı gerektirir.
• Çalışma süresi hesaplanabilir ve planlanabilir.
• Nöbet sistemi yoktur.
• Aylık belirli saatlerle yürütülebilir.
• Gelir modeli daha öngörülebilir olabilir.

Ancak bu avantajların tamamı, mevzuata uygun hareket edildiği sürece anlamlıdır. Kamu hekiminin hedefi “fazla sayıda sözleşme yapmak” değil; kendi kamu görevini riske atmadan, sınırları belli ve sürdürülebilir bir ek gelir modeli kurmak olmalıdır.

Kamuda Çalışan Doktorlar İçin En Sağlıklı Yol Haritası

Kamuda çalışan bir doktor işyeri hekimliği yapmayı düşünüyorsa, süreci plansız şekilde başlatmamalıdır. En doğru yaklaşım, önce yasal uygunluğu ve zaman planını netleştirmektir.

Aşağıdaki yol haritası pratik bir başlangıç sunar:

Önce kendi görev statünüzü değerlendirin. Devlet hastanesi, üniversite hastanesi, aile hekimliği, belediye, kamu kurumu veya farklı bir kamu statüsünde çalışıyor olmanız süreçte farklı izin ve uygulama detayları doğurabilir.

Yöneticilik göreviniz olup olmadığını kontrol edin. Mevzuattaki ifadelerde yöneticilik görevi bulunmayan tabipler özellikle vurgulanmaktadır.

Kurum izni sürecini araştırın. Kurumunuzun insan kaynakları, idari işler veya ilgili üst amirlikleri bu konuda uygulama biçimini belirleyebilir.

Aylık 30 saat sınırına göre gerçekçi bir plan yapın. Kamu görevinizi, aile hayatınızı, dinlenme sürenizi ve mesleki sorumluluğunuzu dikkate almadan yapılan plan sürdürülebilir olmaz.

İşyeri hekimliği belgesi için eğitim ve sınav sürecini tamamlayın. Yetkili eğitim kurumundan eğitim almak ve sınava doğru kaynaklarla hazırlanmak bu sürecin temel adımıdır. Kurumun koçluk desteği vermesi ve kesintisiz iletişim kurabilmeniz dikkat etmeniz gereken kritik özelliklerdendir.

İSG-KATİP ve sözleşme süreçlerini mevzuata uygun yürütün. İşyeri hekimliği hizmetleri kayıt, takip ve izleme sistemleri üzerinden yürütüldüğü için kayıt dışı veya belirsiz çalışma modellerinden uzak durulmalıdır. Yönetmelikte İSG-KATİP, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleriyle ilgili iş ve işlemlerin kayıt, takip ve izlenmesi için kullanılan sistem olarak tanımlanır.

Bu İçerik Kimler İçin Özellikle Önemli?

Bu rehber özellikle şu hekim grupları için değerlidir:

• Devlet hastanesinde çalışan pratisyen hekimler.
• Aile hekimleri.
• Kamu kurumlarında kurum hekimi olarak görev yapan doktorlar.
• Üniversite veya kamu sağlık birimlerinde çalışan ve ek gelir modeli arayan hekimler.
• TUS süreci bitmiş ama ek mesleki gelir alanı oluşturmak isteyen hekimler.
• Kamu görevini bırakmadan, yasal sınırlar içinde daha esnek bir kariyer alanı oluşturmak isteyen doktorlar.

Bu noktada işyeri hekimliği, “kamudan ayrılmadan özel sektöre geçiş” gibi düşünülmemelidir. Daha doğru ifade şudur: İşyeri hekimliği, mevzuata uygun şartlar sağlandığında kamu hekimleri için sınırlı süreli, kontrollü ve mesleki bir ek gelir alanı olabilir.

Kamuda Çalışan Doktor İçin İşyeri Hekimliği Doğru Bir Seçenek mi?

Kamuda çalışan doktorlar için işyeri hekimliği doğru planlandığında oldukça güçlü bir kariyer ve ek gelir seçeneğidir. Fakat bu seçenek, tamamen sınırsız bir çalışma alanı değildir. Kurum izni, çalışma saatleri dışında yapılması, yöneticilik görevi bulunmaması, aylık 30 saat sınırı ve işyeri hekimliği belgesi gibi başlıklar dikkatle değerlendirilmelidir.

En sağlıklı yaklaşım, önce kendi kurumunuzdaki izin ve görevlendirme şartlarını netleştirmek ,ardından belge sürecini tamamlamak ve son olarak aylık süre sınırına uygun bir çalışma planı oluşturmaktır.

Kamuda çalışırken ek gelir alanı oluşturmak, aile hekimi olarak mesleki seçenekleri genişletmek veya işyeri hekimliği belgesiyle geleceğe daha güçlü hazırlanmak istiyorsanız, UDEM Akademi İşyeri Hekimliği Eğitimi sayfamızı inceleyebilir ve eğitim danışmanlarımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz. Konu hakkında detaylı içeriklere İşyeri Hekimliği sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Kamu Hekimleri Tarafından Sıkça Sorulan Sorular